Početna  |  Kontakt Simić

english YouTube facebook

Predratni radio govori, Beograd ~ Njujork

Nepoznati snimci iz 1939. i 1942. pronađeni u Americi.
Otkupio dr Dragoljub Pokrajac.

Pravi praznik za istoriju domaće radiofonije dogodio se 18. oktobra 2013, kada su u Kolarčevoj zadužbini prikazani novo otkriveni tonski zapisi dr Dragoljuba Pokrajca.

Mikrofonom kroz XX vek

Sadržaj:

Emisija kratkotalasne radio stanice Beograd: Pozdrav američkim slušaocima pred otvaranje Svetske izložbe u Njujorku 1939. Direktan prenos.
Učesnici: Knez Pavle, Dragiša Cvetković predsednik Vlade Kraljevine Jugoslavije, ministar privrede Bogoljub Jeftić, Simfonijski orkestar Radio Beograda i drugi sadržaji. /Trajanje 29 minuta/
Snimci američke radio stanice CBS

~ KRALJ PETAR GOVORI U AMERIČKOM SENATU, 1942.

~ KRALJ PETAR U SENATU, DRUGI PUT, 1942.

~ KRALJ I GUVERNER MIČIGENA U POSETI jednoj FABRICI AVIONA, RAZGOVOR SA JUGOSLOVENSKIM RADNICIMA, 1942.

~ KRALJ NA SRPSKOM KRATKO U FABRICI ORUŽJA, 1942.

~ ISTA FABRIKA, KRALJ NA ENGLESKOM, 1942.

~ AMERIČKA RADIO DRAMA „DRAŽA MIHAILOVIĆ“, proizvodnja 1942.

Skrivena radiofonija

Povod je bio predstavljanje novootkrivenih snimaka predratnog radija iz vremena 1939. i 1942. na Tribini koja je održati na Kolarcu 18. oktobra 2013. godine. Snimke je sačuvala Kongresna biblioteka u Vašingtonu. Do saznanja o ovim dragocenim tonskim zapisima došao je tokom poslednjih godina dr Dragoljub Pokrajac, profesor elektronike na Univerzitetu Delaver u SAD i otkupio ih.

plakat

Ali krenimo redom, koji su to za poslednjih nekoliko decenija novopronađeni snimci, šta je sačuvano od predratnog radija?

Događaji viđeni mikrofonom

Da li je kralj Aleksandar govorio "beogradskim" ili "cetinjskim" akcentom, manje je važno od činjenice da je ostao sačuvan samo jedan snimak njegovog glasa, kada je na proputovanju po balkanskim zemljama, avgusta 1934. godine, u Sofiji otpozdravio bugarskom caru Borisu i carici na srpskom i bugarskom jeziku.

Međutim domaća radiofonija ima malo sačuvanih tonskih zapisa koji spadaju u kategoriju govorne istorije, nastalih pre II svetskog rata.

Razlog se nalazi u činjenici da je bombardovanjem zgrade Akademije nauka u Knez Mihajlovoj ulici, 6. aprila 1941. godine, srušen peti sprat sa koga je je program emitovao Radio Beograd, i da je tom prilikom, predpostavlja se, uništena i fonoteka radija.

Zgrada Akademije nauka
U zgradi Akademije nauka na petom spratu nalazio se Radio Beograd koji je sve do bombardovanja 6. aprila 1941. odavde emitovao svoj program

Zahvaljujući profesoru Dragoljubu Pokrajcu iz Amerike, istraživaču amateru, u nemačkom radio arhivu u Visbadenu, pronađen je ceo prenos sahrane kralja Aleksandra oktobra 1934. koji vrše nemački reporteri i niz drugih vrednih dokumenta za koje nismo znali. VIDI

Zbog potrebe da dogadjaj sa Kolarca prikažemo autentično obzirom na vrednost pronađenih dokumenata, smatrali smo da posetioci sajta treba da vide i čuju ceo program redom kao što se odvijao te večeri. Prevod tekstova sa engleskog na srpski čita Vico Dardić.

Olgica Stefanović
Olgica Stefanović urednica Predavačkog sektora Kolarčeve zadužbine najavljuje učesnike promocije.

Slušaj:  
(mp3)

Dragoslav Simić
Dragoslav Simić, urednik sajta “Skrivena radiofonija”, ~ Zadovoljstvo traganja za nepoznatim, ~ Podrška Malavrazića, ~ Kako sam upoznao dr Pokrajca...

Slušaj:  
(mp3)

Đorđe Malavrazić
Đorđe Malavrazić, glavni urednik Drugog programa Radio Beograda, istraživač istorije radija.

Slušaj:  
(mp3)

Dragoslav Simić

Naša „skrivena radiofonija“ može da svedoči o martovskim i aprilskim događajima 1941. godine, ali ne samo o njima.

Usmena istorija pred mikrofonom.

Pod nazivom, „Jugoslavija 1918. ~ 1991, kratak pregled“ na predstavljanju emisije u Biblioteci grada decembra 1994. godine, Đorđe Malavrazić je precizno predstavio ovo radiofonsko delo. Na kraju, iz publike su pitali zašto u emisiji nema događaja vezanih za 27. mart 1941. Odgovor je bio: ne samo da nema tih događa nego nema ni mnogih drugih koji jednostavno nisu snimljeni ili nisu sačuvani. VIŠE...

Đorđe Malavrazić:

Arhivi zvuka u svim zemljama imaju status kulturne ustanove od velikog značaja. Slično kinotekama i u novije vreme televiziskim trezorima. Rekao bih da su dva činioca doprinela tokom poslednjih decenija, da se znatno razvije svest o značaju i kulturno-istorijskoj vrednosti zvučnih dokumenata, posebno onih radijskih. Prvi od činilaca jeste razvoj internacionalno formirane škole usmene istorije o čijem nas je razvoju i metodologiji upoznao, u knjizi koja je kod nas prevedena, Pol Tomson "Glas prošlosti". Upravo usmena istorija baca akcenat na vrednost zvučnih dokumenata za proučavanje i portretisanje celovito, pojedinih znamenitih ličnosti i pojedinih istorijskih razdoblja. Rekao bih da je naše večerašnje okupljanje u jednom dosluhu sa tom metodologijom usmene istorije jer je njen prevashodni cilj upravo prikupljanje, čuvanje i proučavanje tonske građe povezane sa pojedinim istorijskim događajima i važnim ličnostima. Jedno je, recimo, čuti ili pročitati negde kako je Radio Beograd pre Drugog svetskog rata, Kratkotalasna stanica Radio Beograd dva, imao veliki međunarodni ugled, a drugo je uveriti se putem slušanja, kao što ćemo ovde imati priliku, da je ta stanica bila među četrnaest onih, kako Američki spiker kaže, „velikih zemalja“, koje su svojim specijalnim programom pozdravile otvaranje Svetskog sajma u Njujorku 1939. godine. Takođe, jedno je znati iz knjiga, drugo je slušati...“ VIŠE... (Tekst nije autorizovan)

Kratkotalasna radio stanica Beograd
Politika

Kratkotalasna radio stanica Beograd nalazila se na petom spratu zgrade na slici, danas Ministarstvo inostranih poslova Srbije, odakle je emitovan program na kratkim talasima za inostranstvo. Iz te zgrade je direktno emitovana emisija iz Beograda, 5. marta 1939. godine koju prenosi američka radio stanica NBC u Njujorku. O toj emisiji opširnije govori profesor Pokrajac na Kolarcu. Čuje se najava američkog spikera i prevod na srpski jezik

Slušaj:      (mp3)

Dr Dragoljub Pokrajac
Dr Dragoljub Pokrajac, Kolarac, najavljuje spikera naše radio stanice

Slušaj:  
(mp3)

EMISIJA KRATKOTALASNE RADIO STANICE BEOGRAD POVODOM SVETSKE IZLOŽBE U NJUJORKU, 5. MART 1939. GODINE

VIŠE...

Knez Pavle Karađorđević
Govori Knez Pavle. Emitovano tokom predstavljanja novootkrivenih snimaka 18. 10. 2013. na Kolarcu. Dat je prevod njegovog pozdrava američkim slušaocima i jugoslovenska himna koja je emitovana posle pozdrava.

Slušaj:  
(mp3)

Dragiša Cvetković
Dragiša Cvetković predsednik Vlade Kraljevine Jugoslavije, obraća se preko radija slušaocima u Americi. Tonski zapis sa Kolarca, predstavlja Dragoljub Pokrajac.

Slušaj:  
(mp3)

Divna Radić
Divna Radić, kasnije Đoković, glumica, pevala je u istoj emisiji namenjenoj američkim slušaocima u kojoj su govorili knez Pavle i Dragiša Cvetković.

Slušaj:  
(mp3)

Divna Radić
Mihajlo Vukdragović dirigent Simfonijskog orkestra Radio Beograda. Kvalitetniju fotografiju Vukdragovića nismo pronašli. Orkestar kojim je on dirigovao, svirao je u emisiji namenjenoj američkim slušaocima. Snimak je prikazan na Kolarcu. Najavljuje Dragoljub Pokrajac.

Slušaj:  
(mp3)

AMERIČKI SPIKER, odjava emisije KRATKOTALASNE RADIO STANICE BEOGRAD iz 1939:
Dame i gospodo, posredstvom radija, vođe Jugoslavije uputile su pozdrave u okviru serije programa u kojima svetske nacije pozdravljaju Svetsku izložbu u Njujorku 1939. VIŠE...

Politika
Dr Pokrajac najavljuje sadržaj muzičke numere koju na engleskom najavljuje američki spiker. Pesma se emituje iz beogradskog studija. (klikni na sliku za uvećanje)

Slušaj:      (mp3)

Dr Predrag Marković
Dr Predrag Marković istoričar, učestvovao je vrlo uspešno na Kolarcu na predstavljanju
novootkrivenih tonskih zapisa iz Amerike. Odgovara na pitanje dr Pokrajca. Prvi sa desne strane.

Slušaj:      (mp3)

Kralj Petar Drugi govori u američkom Kongresu 1942. godine
Kralj Petar Drugi govori u američkom Kongresu 1942. godine

Slušaj:      (mp3)

Sajt
www.audioifotoarhiv.com
je nekomercijalan i spada
u domen nematerijalne
kulture.
Izdržava se od donacija.
Podržite ga.

Adresa urednika:
Dragoslav Simić
sicke41@gmail.com

Kralj Petar Drugi u američkom senatu govori 1942. godine: Gospodine Predsedniče, članovi Senata, Sa dubokim osećanjima danas se obraćam Kongresu Sjedinjenih Država. VIŠE...

fabrika aviona
Govori Džek Mekarti iz velikog arsenala bombardera u mestu Vilou ran, koji su upravo obišli jugoslovenski Kralj Petar II i Mari D. van Vagoner, guverner Mičigena.

Slušaj:      (mp3)

fabrika aviona
Kralj Petar II razgovara sa jugoslovenskim radnicima u fabrici aviona delimično na srpskom.

Slušaj:      (mp3)

KRALJ I GUVERNER, prenosi američki radio, razgovor kralja Petra sa ranicima jugoslovenskog porekla u jednoj fabrici, 1942. VIŠE...

radio
Radio drama “Draža Mihajlović”, američka produkcija, 1942. Dr Pokrajac objašnjava ukratko sadržaj drame, čuje se američki spiker, prevod čita Vico Dardić i uvodni dijalog u radio drami između dva nemačka vojnika.

Slušaj:      (mp3)

Razgovor dr Pokrajca i istoričara Predraga Markovića
Razgovor dr Pokrajca i istoričara Predraga Markovića o prikazanom materijalu odnosno o odnosu Amerikanaca prema pokretu Draže Mihailovića u ratnim godinama. Odjavu radio drame koju čita američki spiker u prevodu na srpski, čita Vico Dardić.

Slušaj:      (mp3)

AMERIČKA RADIO DRAMA „DRAŽA MIHAILOVIĆ“, proizvodnja 1942.
SPIKER AMERIČKOG RADIJA: Da bismo bolje razumeli i više cenili vrednost i duh naših života, da bismo bolje shvatili veličinu zadatka koji je pred nama, Odsek za rad Saveta za proizvodnju u svrhu ratnog napora, u saradnji sa „Plavom mrežom“, emituju za vas ovaj specijalni program iz studija WXYZ u Detroitu. VIŠE...

Dragoslav Simić i Dragoljub Pokrajac
U završnoj reči sa predstavljanja novootkrivenih tonskih zapisa iz Amerike iz 1942. godine koji se odnose na Jugoslaviju, a koje je pronašao dr Pokrajac, prikazani u Kolarčevoj Zadužbini 18. aktobra 2013. godine, data je i najava novih tonskih zapisa koji tek treba da budu otkupljeni, a nalaze se u Kongresnoj biblioteci u Vašingtonu. Dragoslav Simić i Dragoljub Pokrajac. Između Pokrajca i Simića sedi Vico Dardić.

Slušaj:      (mp3)

Time

Fotografije u Kolarčevoj Zadužbini snimio je Anđelko Vasiljević.

Emisija Kratkotalasne radio stanice Beograd:
Pozdrav američkim slušaocima pred otvaranje Svetske izložbe u Njujorku 1939.
Direktan prenos.
Emisija u celini. Trajanje 29 minuta

Slušaj:      (mp3)

Postavljeno: oktobar 2013.

Sajt
www.audioifotoarhiv.com
je nekomercijalan i spada
u domen nematerijalne
kulture.
Izdržava se od donacija.
Podržite ga.

Adresa urednika:
Dragoslav Simić
sicke41@gmail.com

Srodni linkovi: Vaša pisma, Otvoreno o sajtu, Novo na sajtu, Poklon za poneti

Pošaljite svoje utiske o ovoj strani na adresu urednika sajta: Dragoslav Simić, sicke41@gmail.com. Vaše pismo može biti objavljeno.

« Nazad

Ako želite lako i brzo da se snađete na sajtu kliknite na početna slova abecede.
Ovaj način omogućiće da lako pretražite sadržaj sajta.

A    B    C    Ć    Č    D    Đ        E    F    G    H    I    J    K

L    Lj    M    N    Nj    O    P    R    S    Š    T    U    V    Z    Ž

Arhiv Simić © 2009. Sva prava zadržana