Početna  |  Kontakt Simić

english YouTube facebook

Nikola Kosić

major Nikola Kosić
Nikola Kosić, snimak iz Amerike

MIŠLJENJE, Prof. dr Ljubodrag Dimić
o rukopisu „Raskol u eteru. Život srpske emigracije u Americi kroz radio program Nikole Kosića“, autora Dragoslava Simića

Dragoslav Simić svakako predstavlja jednog od najpopularnijih istraživača i najboljih poznavalaca fono zapisa, dokumentarne radiofonije i radio-publicistike na našim prostorima. Rezultat njegovog istraživačkog rada je i knjiga „Raskol u eteru. Život srpske emigracije u Americi kroz radio program Nikole Kosića“.

U knjizi „Raskol u etru“ progovaraju dokumenti - radio članci koje je Nikola Kosić decenijama emitovao uređujući i vodeći „Srpski radio program“ iz Milvokija (SAD), gde je živeo emigrantske godine. Sačuvani za budućnost ti izvori, snagom činjenica, autentično svedoče o pola veka života srpske emigracije u Americi, tj. o onom isečku iz života koji je u kontinuitetu zabeležio lokalni srpski radio. Tom bogatom izvornom materijalu kolega Simić je podario dinamičnu formu scenarija, karakterističnu za medijum čijem je istraživanju profesionalno posvećen. Na taj način iskaz dokumenata obogaćen je živom rečju samog Nikole Kosića i komentarima priređivača Dragoslava Simića.

Životna priča Nikole Kosića počinje događajima koji su prethodili 27. martu 1941., a završava se događajima koji su ispunili godine nakon smrti Josipa Broza Tita. Autor progovara o raspoloženjima koja su postojala u vojsci, načinu na koji su oficiri doulozi u tom prekretnom događaju, kapitulaciji zemlje, nemačkom zarobljeništvu. Ideološkim podelama, žestokim sukobima, animozitetima, ljudskim slabostima i strastima koje su obeležili život u logoru Osnabrik posvećena je posebna pažnja. Opisan je način na koju su se oficiri u logoru, putem prokrijumačarenog radio aparata, sticali osnovne informacije o dešavanjima na frontovima. Iznete su dileme sa kojima se deo oficira suočio nakon oslobođenja iz logora. Za mnoge od njih „privremeno“ ostajanje u emigraciji bilo je izbor koji je trajno obeležio celokupni život. Među njima je bio i Nikola Kosić. Prema njegovom kazivanju formiranje emigrantske radio službe bila je posledica potrebe za tačnim informisanjem o stanju u zemlji i način političke borbe protiv komunizma.

major Nikola Kosić
Major Nikola Kosić, 1941. godine

Sećanje Nikole Kosića na dane provedene u redakciji „radio službe“ propraćena su „vestima iz zemlje“ (prevashodno govori jugoslovenskih komunističkih funkcionera i vesti o razmerama sukoba sa Informacionim biroom) koje je ta služba objavljivala u godinama 1946-1949. Svojim propagandnim sadržajima informacije koje su stizale iz Beograda, Moskve, Londona, Njujorka, Brisela svedočanstvo su u vremenu u kome izbačena krilatica o „gvozdenoj zavesi“, izbio prvi do tada nezamislivi sukob između komunističkih partija i socijalističkih zemalja, došlo do blokovske podele sveta. Iz njih se mnogo šta može saznati o stanju u Jugoslaviji, njenoj spoljno-političkoj orjentaciji, počecima ekonomske i političke saradnje sa Zapadom, pragmatičnoj politici velikih sila spremnih da prihvate Tita i upotrebe ga u sopstvenom obračunu sa SSSR-om i zemljama socijalističkog lagera.

Drugi deo rukopisa posvećen je životu u SAD i radu „Srpskog radio programa“. Taj deo života Nikole Kosića, nekadašnjeg majora vojske Kraljevine Jugoslavije, učesnika u događajima od 27. marta 1941, logoraša u logoru Osnabrik, emigranta do sada je bio gotovo sasvim nepoznat. Čini se da Kosić, angažovan svakodnevnim radom u fabrici i redakciji, gotovo i nije imao privatan život.Rezultat njegovog predanog rada u zagraničnom novinarstvu bio je izrastanje „Srpskog radio programa“ u instituciji koja je zadobila širi društveni značaj i zauzela važno mesto u sistemu obaveštavanja i informisanja srpske populacije u SAD o događanjima u otadžbini i prirodi „titoizma“.

Priređivač knjige „Raskol u etru“ prezentovao je dokumente koji svedoče o osnovnom cilju „Srpskog radio programa“ – nacionalnoj borbi proti komunizma, održavanju srpske nacionalne svesti u emigraciji, afirmisanju srpske nacionalne kulture i ideala demokratskog društva. Uporedo sa tim prikazani su i brojni raskoli koji su postojali unutar srpske populacije na tlu SAD. Istorija tih sukoba pokazuje da su se začeli još u godinama Kraljevine Jugoslavije, dobili na oštrini u godinama Drugog svetskog rata i da su sa nesmanjenom žestinom delili srpstvo sve do 1982. godine, kada prestaje sa radom „Srpski radio program“. Sukobi sa vojvodom Đujićem, rat koji je na radio talasima poveden protiv ostatka Ljotićevog „Zbora“, međunacionalna mržnja koja je delila srpsku i hrvatsku emigraciju, žestoke rasprave koje su pratile crkveni raskol i sukob vladike Dionisija sa Svetim sinodom SPC samo su neki od sorovoga koji su, praćeni intrigama, podmetanjima, pakostima, lažima, delili i iscrpljivali zagranično srpstvo. Rukopis sa posebnom pažnjom rasvetljava podele unutar SPC, sporove pristalica i protivnika Jugoslavije, ulogu dr Slobodana Draškovića u crkvenom raskolu. Rukopis sa posebnom pažnjom rasvetljava podele unutar SPC, sporove pristalica i protivnika Jugoslavije, ulogu dr Slobodana Draškovića u crkvenom raskolu. Rukopis donosi zvanične dokumente raskolničke i zvanične crkve, političke komentare i predavanja istaknutih srpskih intelektualaca (Ž. Knežević, Sl. Jovanović, D. Tošić), analitičke tekstove o „našem vremenu“, članke koji govore o problemima jugoslovenske političke emigracije, pokušajima da srpska, hrvatska i slovenačka politička emigracija bude okupljena na projektu izvođenja političkih promena u Jugoslaviji.

major Nikola Kosić
Nikola Kosić, Čačak 2000. godine

Teme su bila brojne i raznovrsne – od izveštaja sa putovanja – vojvode Đujića po Evropi, analitičkih promišljanja o „stanju u zemlji“ posle „pada Aleksandra Rankovića“, praćenja slučaja „Mihajlov“ do obeležavanja smrti Dragiše Cvetkovića i Kralja Petra II, sećanja na delo Dragoljuba Mihailovića, stradanju Srba na Kosovu i Metohiji, analizama ustavno-pravnog položaja Srbije u jugoslovenskoj federaciji i delatnosti opozicije u Beogradu. Prezentovana dokumentacija svedoči o razmerama sukoba, oštrini podela, tragici života van otadžbine. Nikola Kosić svedok je tih i mnogih drugih dešavanja, a njegova arhiva i sećanje dragoceno vrelo saznanja o životu srpske političke emigracije na tlu Amerike.

Sadržaj radio programa koji je uređivao Nikola Kosić bio je „natopljen“ antikomunizmom. Otuda ne čudi što treći deo ovog rukopisa čine tekstovi tematski vezani za rad Jugoslovenskog antikomunističkog komiteta (osnovan 14. avgusta 1958). Vesti o „jugoslovenskom socijalističkom raju“, stanju i „titovim kazamatima“, zločinima komunizma suštinski su doprinosile produbljivanju sukoba između komunističke partije u zemlji i političke emigracije.U isto vreme antikomunizam je bio jedini integrativni faktor koji je u emigraciji povezivao politički podeljenu i posvađanu srpsku emigraciju.

Imajući sve navedeno u vidu slobodni smo da potencijalnim izdavvačima preporučimo tekst kolege Dragoslava Simića „Raskol u eteru. Život srpske emigracije u Americi kroz radio program Nikole Kosića“, za objavljivanje.

U Beogradu, 07.06.2005.

S poštovanjem,
Prof. dr Ljubodrag Dimić

Emisija u kojoj govori major Kosić. Snimak iz 1988. Iz porodičnog arhiva ćerke Jelene Kosić.

Slušaj:     (mp3)

Insert o Raskolu crkve. Snimak iz 1977.

Slušaj:     (mp3)

O jugoslaviji. Snimak iz čačka 1998.

Slušaj:     (mp3)

major Nikola Kosić
Nikola Kosić pred mikrofonom

Postavljeno: april / septembar 2012.

Sajt
www.audioifotoarhiv.com
je nekomercijalan i spada
u domen nematerijalne
kulture.
Izdržava se od donacija.
Podržite ga.

Adresa urednika:
Dragoslav Simić
sicke41@gmail.com

Srodni linkovi: Vaša pisma, Otvoreno o sajtu, Novo na sajtu, Poklon za poneti

Pošaljite svoje utiske o ovoj strani na adresu urednika sajta: Dragoslav Simić, sicke41@gmail.com. Vaše pismo može biti objavljeno.

« Nazad

Ako želite lako i brzo da se snađete na sajtu kliknite na početna slova abecede.
Ovaj način omogućiće da lako pretražite sadržaj sajta.

A    B    C    Ć    Č    D    Đ        E    F    G    H    I    J    K

L    Lj    M    N    Nj    O    P    R    S    Š    T    U    V    Z    Ž

Arhiv Simić © 2009. Sva prava zadržana